تحلیل فضاهای شهری

تحلیل-فضاهای-شهری

تحلیل فضاهای شهری

نویسنده:دکتر سید حسین بحرینی

انتشارات:دانشگاه تهران

پیش گفتار

این کتاب به معرفی روشی می پردازد که می تواند تنگناهای موجود در فرآیند طراحی شهری را در چارچوب خصوصیات رفتاری-فرهنگی جوامع مرتفع نموده،ایجاد فضاهای معنی دار شهری را ممکن سازد.کتاب بر اساس نتیجه و دست آوردهای تحقیقی که بین سال های 66-1364 انجام گرفته،تدوین یافته است.امید می رود این مجموعه بتواند آغازی برای توجه دانشجویان و پژوهشگران زمینه هایی همچون طراحی شهری،طراحی محیط،شهرسازی و معماری به روش های تحلیلی که امروز به شدت به آن احساس نیاز می شود بوده و نهایتا موجبات بسط و گسترش دامنه ایجاد این گونه روش ها را فراهم سازد.

لازم می دانم از معاونت پژوهشی دانشگاه تهران به خاطر فراهم آموردن امکان انجام مطالعات اولیه تشکر نمایم.همین طور از خانم ها:هلن جدلی،زینب داعی پور،مهشید شکوهی و نوشین طبسی که با علاقه مندی و روحیه وافر پژوهشی،علیرغم مشکلات فراوان،در انجام مطالعات میدانی همکاری نمودن صمیمانه سپاسگزاری می نمایم.

سید حسین بحرینی

مقدمه

طراحی فضاهای شهری مسئله ای است که متخصصین امر در مورد چگونگی انجام آن اتفاق نظر کامل ندارند.مثلا بعضی بر این عقیده اند که مسئله تنها تهیه پرسپکتیوهای زیبا و تصاویر هنرمندانه از فضاهای شهری است.گروهی دیگر مسئله را عملکردها و بخصوص در درجه اول تامین دسترسی برای وسایل نقلیه و بعد از آن دسترسی برای پیاده ها می دانند.متاسفانه شهرسازی کلاسیک تاکنون نتوانسته است بین نقطه نظرهای مختلف ارتباط برقرار کرده و به یک نظریه (تئوری) منسجم دست یابد.به همین علت است که مهندسین ترافیک همچنان با دید یک بعدی خود به طراحی خیابان ها،جاده ها و اتوبان ها ادامه می دهند و معماران و شهرسازان سنت گرا نیز همچنان اقدام به تهیه پرسپکتیوهای زیبا و مناظر باشکوه از فضاهای شهری می کنند.

در این مطالعه نقطه نظر جدیدی ارائه می شود.به این ترتیب که فضاهای شهری در رابطه با رفتارهای استفاده کنندگان از آن فضاها بررسی می گردد.تا به این نحو طراحی فضاها بتواند مبنا و منطق قابل دفاع و مستدلی پیدا کند.توضیح مختصری در این مورد موضوع را روشن می کند.

هر فعالیتی که توسط انسان صورت می گیرد اساسا متکی به فرهنگ است.و فرهنگ نتیجه مقررات نامدون (عرف) ،عادات،آداب و رسوم،سنت ها،سبک ها و شیوه های متداول زندگی است.معماری و شهرسازی با فضاهایی سر و کار دارند که انواع فعالیت ها در چارچوب های متفاوت در آن ها اتفاق می افتاد و در حقیقت به این فضاها معنی و مفهوم می دهند.این فعالیت ها تابع خصوصیات فرهنگی جامعه ای است که صاحبان این فعالیت ها بدان ها تعلق دارند.این امر در مورد فضاهای شهری به خصوص خیابان ها و میادین به شدت مطرح است.

زیرا وجود یا عدم وجود فعالیت های خاصی در خیابان مشخصا می تواند دال بر استنباطی باشد که جامعه خاصی در مورد خیابان به طور کلی و عناصر و جزئیات آن به طور خاص دارد.بر اساس این تعریف است که شخص رابطه فردی و اجتماعی خود را با فضاها و عناصر و اجزا آن مشخص کرده و به استفاده از آنها می پردازد.

به عبارت دیگر فرهنگ الگوهای رفتاری را به وجود می آورد و سپس الگوهای رفتاری تعیین کننده و بیان کننده چگونگی استفاده مردم از فضاها می شوند.پس طبیعی است که نحوه و میزان استفاده از خیابان در فرهنگ های مختلف متفاوت می باشد.مثلا در هندوستان خیابان در درجه اول مکانی برای وقوع معجونی از فعالیت های متعدد و متنوع است که در نتیجه انواع بو،صدا و مناظر عجیب و غریب را به وجود می آورد.مخلوطی از حیوانات،انسان ها،موتور،دوچرخه،کامیون،اتوبوس و غیره از هر طرف در حال حرکتند که به طرز ماهرانه ای در یکدیگر بافته شده اند.فضاها پر است از مردم با لباس های و قیافه های گوناگون در حال رفت و آمد،نشستن،ایستادن،چمباتمه زدن،لمیدن،دراز کشیدن،خوابیدن،غذا پختن،غذا خوردن،اصلاح کردن،لباس شستن و کارهای دیگری از تعمیر دوچرخه گرفته تا پنچری و صنایع دستی و خیاطی  و بازی کردن،حرف زدن،بحث و مجادله کردن،چانه زدن،عبادت کردن و …

نظرات (1)

  • پاسخ رضا خ 2020/04/20

    این کتاب برای شرکت در کنکور کارشناسی ارشد رشته شهرسازی بسیار مناسب است و از منابع کنکور هم می باشد.

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای اجباری مشخص شده اند*