طراحی داخلی در جهان باستان:بین النهرین

طراحی-داخلی

بین النهرین

از آن جا که شرایط آب و هوایی خاص بین النهرین مانع از ماندگاری چوب می شود، آثار زیادی از مبلمان باستانی این منطقه باقی نمانده است. در‌واقع تمام آن چه در این زمینه می دانیم از نقش برجسته ها و مهرهای استوانه ای این دوره برگرفته شده است. البته در حفاری ها اشیا برنزی و عاجی زیادی کشف شده و در مقبره های سلطنتی شهر اور در سومر باستان هم تکه هایی از وسیله های مختلف پیدا شده است. از نظر کیفیت ساخت و تزئینات، صنایع بین النهرین با مصر برابری می کنند.

خانه های خشتی سومر و بابل باستان واقع در دره ی دجله و فرات، از نظر چارچوب مستطیلی و چیدمان اتاق ها به دور یک حیاط مرکزی(که ممکن بود سقف دار نیز باشد) به نمونه خانه های امروزی این مناطق شبیهند. در اکثر خانه ها تزئین دیوار ها به تیره یا مشکی کردن قسمت وسیعی از بالای دیوار با قیر رقیق، و تزئین آن با نواری از رنگ روشن تر محدود می شد. چارچوب درها معمولا برای محافظت علیه شیاطین به رنگ قرمز رنگ آمیزی می شدند، و اگر دری وجود داشت از جنس چوب نخل می بود. ولی خانه های فقرا معمولا کاملا سفیدرنگ می شد.

در زیباترین قصرهای آشوری، جلوه ی اصلی دکوراسیون قاب های گچی و آهکی بوده که بر روی آن ها نقش های برجسته ای باموضوعات شکار، جشن ها و جنگ حکاکی می شد. نمونه ی این نقش ها در قصر پادشاه جنگ آور سارگون دوم، در خورساباد (مربوط به۷۰۵ پیش از میلاد) وجود دارد. درون و بیرون دیوار ها با نقش ها و حاشیه های رنگی و روشن تزئین شده اند و مشخص است که سرزندگی و شور رنگ ها در دکوراسیون آشوری و بابلی نقش بسزایی داشته است. لوحه های سنگی حکاکی شده با طرح‌های معمول بین النهرین یعنی گل بوته و برگ های‌ نخل، به عنوان کف پوش زمین به کار می رفته اند. البته گاهی از طرح های گل نیلوفر مصری هم استفاده می شد.

پیکرتراشی با نمادهای جنگ و قدرت مشخصه ی آثار‌سومری و بابلی است. میزان دقت و ظرافت به کار رفته در آثار نیز به شدت بالا بوده، تا حدی که معمولا بر سطوح و مجسمه های آدم و حیوانات، نقوش برجسته ای از نمادهای طبیعت نیز حک‌ می شد.  بعد از سلطه ی ایرانیان در این مناطق(سال ۵۳۹ الی ۳۳۱ پیش از میلاد) استفاده از نمادهای قدرت و خشونت کاهش پیدا کرد. در قصرهای ساخته شده به دستور پادشاهان ایرانی داریوش و خشارشا در تخت جمشید، استفاده ی کمتری از پیکرها و‌نقوش حیوانات به نسبت بین النهرین می بینیم. برای دیوارها از کاشی های لعاب دار استفاده می شد و تیر های سقف به رنگ های شاد رنگ آمیزی می شد.

کرت

قبل از شکل گیری تمدن یونان، مهم ترین ساختمان های دوره مینوسی ها و میسنی ها، ساخته های دژواری بود که کل دیوان پادشاه را دربر می گرفت. قصر پادشاه افسانه ای مینوس‌ در‌کنسوس کرت(مربوط به ۱۷۰۰ الی ۱۴۰۰ پیش از میلاد)، نشان از وجود جامعه ای کوچک ولی پیشرفته دارد که به تجلل و سرگرمی علاقه مند بوده و توانایی بالایی هم در تزیینات محیط داشته اند. دیوار اتاق های نشیمن و تشریفات با فرسک ها( دیوارنگاره هایی که با پودر رنگ و آب روی گچ خیس نقاشی می شدند) و قاب هایی از نقوش برجسته ی رنگی تزیین می شدند. این اتاق ها به صورت نامتقارن دورتادور یک سری حیاط ها قرار می گرفتند. در این نقش ها بسیاری از جنبه های زندگی کرتی نمایش داده شده، از جمله یک نوع گاوبازی آکروباتیک که بسیار تکرار می شود و احتمالا پایه ی یک آئین یا مذهب خاص بوده است. زندگی و جنبش حتی در پس زمینه ی حاشیه و قاب ها هم که نقش هایی از پرنده ها، حیوانات و گل های رنگی دارند،  وجود دارد و پس زمینه به دو بخش تیره و روشن تقسیم شده است. در عوض دیدو، لبه و حاشیه های ساده این شلوغی را خنثی می کنند و به فضای داخلی تعادل می بخشند.

کرتیان دریانورد، محدودیتی در واردات مصالح متنوع برای ساخت، طراحی و تزئینات نداشته اند. به همین دلیل در طراحی سفالجات فاخر، عاج های حکاکی شده، طلا، نقره و برنزهای ضرب دیده ای که قصرها را مزین می کرده اند، ایده های غنی و نابی دیده می شود.

از لحاظ تکنیکی آهنگری و سفالگری مینوسی ها از سایر ‌مردم‌ مدیترانه در آن زمان پیشرفته تر بوده است. آن ها بخصوص در ساخت سفال های بسیار بزرگی به عنوان مخازن و وان حمام، مهارت داشته اند. برخی اثاث مخصوصا صندوق های بزرگ، از تراکوتا ساخته می شدند که نوعی سرامیک لعابدار یا بی لعاب بر پایه ی سفال و با بدنه ی متخلخل است. اشیایی مانند جامی از جنس آبسیدین (نوعی شیشه ی آتشفشانی به سختی یشم) فقط با استفاده از تراشنده‌هایی‌ مثل سنگ‌ سنباده شکل داده می شدند، و این سنگ از کیپ امری(دماغه ی سنباده) واقع در جزیره ی ناکسوس استخراج می شد. این روش در اصل برای ساخت اشیا فلزی بکار‌ می رفته است. حفاری ها نشان از وجود یک سیستم بهداشتی پیشرفته؛ با حمام هایی از جنس مرمر یا تراکوتا یافته اند.

    پاسخ دهید

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای اجباری مشخص شده اند*